Hoe rouw en zorgen je hoofd vullen
In mijn praktijk zie ik vaak jonge vrouwen met kinderen die worstelen met gepieker: gedachten die maar niet tot rust komen, zorgen die continu terugkeren en nachten waarin het hoofd maar blijft malen. In deze blog wil ik uitleggen wat piekeren precies is en wat het met je doet en dan met name in de context van verlies en hoe je er geleidelijk weer grip op kunt krijgen. Mijn hoop is dat je voelt: je bent niet de enige, het is een natuurlijk proces, maar gelukkig zijn er ook stappen mogelijk die verlichting kunnen brengen.
Wat is piekeren (en hoe verschilt het van gezond nadenken)?
Piekeren is aanhoudend denken over problemen, zorgen of negatieve thema’s, vaak zonder dat het tot concrete oplossingen leidt. Vaak noemen onderzoekers het “mentaal malen” of “rumineren” (herkauwen van gedachten).
Er zijn grofweg twee oriëntaties van piekeren:
- Angstig piekeren — gericht op de toekomst: “Wat als … ?”
- Depressief rumineren — gericht op het verleden: “Waarom is dit gebeurd, wat had ik anders kunnen doen?”
Wat onderscheidt gezond nadenken van ongezond piekeren?
- Gezond nadenken heeft vaak een duidelijk doel en leidt tot actie of inzicht.
- Piekeren daarentegen blijft in cirkeltjes draaien zonder dat er iets verandert.
- Bij piekeren ervaar je vaak verlies van controle: je voelt je overvallen door gedachten.
Piekeren is dus meer dan “veel nadenken” het is een manier van denken die zichzelf in stand houdt en vaak negatieve gevolgen met zich meebrengt.
Wat doet piekeren met je zowel mentaal als lichamelijk?
Piekeren heeft niet alleen een impact op je gemoed, maar ook op je lichaam. Zonder dat je het door hebt belast het je sluipt deze belasting erin. Hieronder laat ik zien wat er kan gebeuren als piekeren langdurig aanwezig is.
Mentale en psychische gevolgen
- Slaapproblemen
Doordat het hoofd blijft malen, kun je moeilijk inslapen of doorslapen. Negatieve gedachten storen de rust en maken dat je wakker ligt. - Concentratieverlies en besluiteloosheid
Je merkt dat je minder helder kunt denken, vaker afgeleid bent, of moeite hebt keuzes te maken. Dit komt omdat je geest bezet is door terugkerende gedachten. - Piekeren voedt spanning, angst, somberheid, schuldgevoel, zelfkritiek en gevoelens van machteloosheid. Op lange termijn kan het bijdragen aan depressieve klachten of angststoornissen.
- Negatieve spiraal
Piekeren versterkt stress, en stress versterkt piekeren. Je kunt hierdoor in een vicieuze cirkel terechtkomen.
Lichamelijke en somatische gevolgen
- Verhoogde stressreactie en hormonale effecten
Piekeren activeert het stresssysteem (bijv. de aanmaak van cortisol). Langdurig verhoogde stresshormonen kunnen het immuunsysteem onderdrukken en ontstekingsprocessen bevorderen. - Spier- en gewrichtsklachten, hoofdpijn
Spanningen in de nek, schouders en kaken zijn vaak voorkomend bij langdurig gepieker. - Vermoeidheid, slaapgebrek, verstoorde herstel
Omdat je slaap verstoord wordt en je lichaam voortdurend in een staat van paraatheid verkeert, kun je overdag uitgeput raken - Hart, bloeddruk en cardiovasculair risico
Langdurige stress en gepieker kunnen bijdragen aan een verhoogde hartslag en bloeddruk, en op lange termijn een risico vormen voor hart- en vaatziekten.
Al met al: piekeren is geen onschuldige kwestie, zeker niet als het blijft sluimeren in je hoofd. Hoe vroeger je ingrijpt, hoe meer schade je kunt voorkomen.
Mijn ervaring met piekeren
Zelf heb ik meerdere periodes gekend waarin het piekeren de kop op stak en hier veel hinder van heb ervaren. In het begin had ik niet zo door dat het dus mijn gedachten waren die mijn functioneren zo enorm beïnvloedden. Bij mij begon het vaak met wakker worden in de nacht en niet meer kunnen slapen. Klaar wakker! Onrust in mijn lijf en eigenlijk nog niet echt wetende wat me bezighoudt. Er is namelijk zoveel om over na te denken. Doordat ik de nachten niet goed meer sliep, werden mijn dagen steeds moeizamer. Man, man, man wat was ik moe! Ik heb hulp gezocht om dit gepieker en dus ook al de klachten die eraan vastzitten naar de achtergrond te krijgen en om hiervan af te komen. Mijn ervaring is dat er soms zoveel onbewust speelt, dat uiteindelijk een weg naar buiten zoekt. Na een verlieservaring, hoe groot of klein, lang of kort geleden, moet je wennen aan de nieuwe situatie. De nieuwe Jij, die een nieuwe weg in het leven zal moeten gaan vinden. Dit heeft zeker niet altijd te maken met het verlies van een geliefde, maar kan op allerlei vlakken spelen. Het is goed om hulp te vragen en het piekeren niet de overhand te geven. Weten wat je kunt doen om jezelf te sturen, je geest helder te houden en je energie te behouden in situaties als deze essentieel.
Inmiddels weet ik zelf goed hoe ik hiermee om moet gaan en kan ik in tijden van onrust mijn gedachten sturen. In mijn praktijk help ik jou hiermee op mijn unieke manier. Ik werk in mijn praktijk veel met Bach Remedies. Mijn advies is om wanneer de pieken in je leven groot zijn om Bach Rescue te gebruiken. De Bach RESCUE® Druppels (ook wel bekend als RESCUE Remedy) bevatten een combinatie van bloesemextracten en worden gebruikt ter ondersteuning bij stressvolle of spannende momenten. Om de pieken wat te dempen raad ik deze fijne druppels aan. Ik verkoop ze in mijn praktijk in 10 ml en 20 ml.
Waarom piekeren vaak opduikt na verlies (en waarom het officieel ‘normaal’ is)
In mijn praktijk hoor ik vaak: “Waarom ga ik opeens zoveel meer piekeren?” “Wanneer stoppen die gedachten nu eens?” Hieronder leg ik uit waarom rouw en gepieker vaak hand in hand gaan. Zoals je kunt lezen hoort dit, uiteraard tot bepaalde hoogte, bij het rouwproces
Waarom na verlies vaker gepieker?
- Onzekerheid en controleverlies
Verlies brengt vaak enorme onzekerheid: je toekomst (als ouder, partner, alleenstaande) verandert, je ritme is anders, je hebt nieuwe verantwoordelijkheden. Je voelt je vaak de grip kwijt (op je leven, je emoties, je taken). In die leegte schieten gedachten omhoog: “Hoe moet ik verder?” Hoe moet ik alles regelen? Gaat het ooit anders worden?” - Herinneringen, schuld & “wat als”-scenario’s
In rouw denken mensen vaak terug: “Had ik het anders kunnen doen?” “Wat als … ?” Dit zijn klassieke rouw-ruminaties. Het proberen te begrijpen van het verlies. Die gedachten kunnen blijven hangen en zich vastpinnen in je bewustzijn. - Emotionele overbelasting en gebrek aan rust
Rouw vraagt veel energie. Dit merk je emotioneel, mentaal en fysiek. Hierdoor blijft er minder capaciteit over voor zelfzorg, reflectie en ontspanning. Je brein blijft malen in een poging orde te scheppen. - Rouw-ruminatie
In de literatuur wordt onderscheid gemaakt tussen normale rouw gedachten (denken aan de overledene, verdriet, verlies) en rouw-ruminatie: herhaaldelijke, negatieve, zelfkritische gedachten over het verlies die geen ruimte laten voor herstel. Die laatste zijn een risicofactor voor gecompliceerde rouw.
Waarom voelt het alsof je overvallen wordt?
- De meeste gepiekerachtige gedachten sluipen er in, vaak wanneer je moe bent, wanneer het stil is, of ‘s nachts. Je merkt dan ineens dat je zit te malen.
- Omdat gepieker reflecteert dat je geen controle ervaart, voelt het als een overval, alsof je je hoofd niet meer zelf bestuurt.
- Omdat het denkproces repetitief en onbewust kan zijn, je bent er niet bij elke gedachte bewust, voelt het vaak alsof je verrast wordt door je eigen gedachten.
- Verlies verzwakt je mentale grenzen: je staat bloot aan emoties, herinneringen en leegte. Dat maakt het makkelijker dat gedachten opkomen zonder dat je ze direct kunt stoppen.
Hoewel gepieker in rouw normaal is, een natuurlijk reactie op een ingrijpend verlies, kan het je onbedoeld ondermijnen als je erin verstrikt raakt.
Ervaringen uit de praktijk
In mijn praktijk hoor ik veel van vrouwen dat zij het gevoel hebben dat hun wereld voor een deel stil blijft staan en de wereld als een malle door blijft draaien. Al die ballen die ze hoog moeten houden en een partner die ook moet werken omdat het leven tegenwoordig nu eenmaal duur is. De kinderen moeten naar school, het huishouden moet blijven draaien en er moet gewerkt worden. Die trein dendert maar door, maar dit kun je al lange tijd niet meer bijhouden. In de stoel voor mij zie ik vaak een uitgeputte vrouw. En het verlies dat zij hebben geleden is al langere tijd geleden. Je zou bijna kunnen zeggen dat deze vrouwen tegen een burn out aan zitten of er misschien al in, maar door blijven gaan omdat de trein immers ook doorrijdt. De tranen zitten hoog en de wens om normaal te functioneren is groot. De wens om al is het maar 1 nacht goed te slapen en “dat hoofd” even uit te zetten is enorm. Weer grip krijgen over de gedachte en energie hebben om de dag door te komen. Ik zie het keer op keer weer voorbij komen. Doorgaan tot het echt niet meer gaat. Ik snap dat heel goed, Vragen om hulp is niet makkelijk en er heerst altijd nog een taboe op rouw. In mijn praktijk heb ik een traject afgerond met een dame die veel geconfronteerd is met rouw op allerlei vlakken. Overlijden van ouders, scheiding en ziekte van haarzelf waardoor zij ook nog eens haar baan kwijtraakte. Dat hoofd maakte overuren. Logisch toch? Het is een natuurlijk systeem dat je gaat nadenken over hoe het nu verder moet. Maar het is niet meer natuurlijk als je dit niet meer kunt sturen.
Aan het einde van het traject kon zij zeggen dat ze beter in haar vel zat, wist wat ze moest dan als het gepieker weer toenam. En ja, dat zal altijd blijven. Ik zal de laatste zijn die zal zeggen dat dit stopt. Ik leer je ermee omgaan en zorg ervoor dat je weet wat je moet, zodat je energie level hoog blijft. Deze dame heeft door gezondheidsproblemen fysiek minder energie, maar dat zegt niets over de mentale energie. Zij heeft geleerd om om te gaan met deze diepe dalen en doordat zij mentaal beter in haar energie zit kan zij dit nu ook.
Hoe kan ik het piekeren stoppen?
Als je actief werkt aan het verminderen van gepieker, ook al is het stap voor stap, kun je profiteren van:
- Meer innerlijke rust, je hoofd wordt stiller, er is minder gekweld denken.
- Betere kwaliteit van slaap, rustiger slapen, minder nachten wakker liggen.
- Meer energie en veerkracht, je wordt minder uitgeput door mentale belasting.
- Duidelijker denken en betere focus, je kunt weer helderdere keuzes maken.
- Meer aanwezig zijn in je leven , je kunt momenten van vreugde, liefde, zorg ervaren met meer ruimte.
- Minder angst en depressieklachten, gepieker is een risicofactor voor angst en somberheid, dus verminderen is preventief.
- kans op gezond rouwproces, minder kans op verstrengeling in rouw-ruminaties die leiden tot gecompliceerde rouw.
Kortom: hoewel je rouw nooit ‘vergeet’, kun je ruimte scheppen waarin je leven weer meerdere kleuren krijgt, waarin je in plaats van overleven ook kunt (her)leven.
In mijn traject leer ik je om je gedachten weer gezond te maken. Je energielevel hoog te houden en de mentale weerbaarheid te vergroten. Ik werk met 2 soorten trajecten.
In mijn eigen kracht 4 x 1,5 uur incl BachRemedie en Etherische olie 540,- incl. BTW
Herstart 6 x 1 uur 499,- incl BTW
In mijn trajecten werk in samen met de BachBloesem, diversie etherische olien en Sommige producten van de Groene linde.
Een aanrader om gedachte los te kunnen laten is de Loslaten Olie van de Groene Linde. Dit is inmiddels een veel verkocht product.
Piekeren zorgt ervoor dat je gedachte somber worden. Ik weet zeker dat je dit herkent en de Energie Etherische olie zorgt door de citrus geur dat het zonnetje in jouw weer mag gaan schijnen.
Blijf niet te lang rondlopen met gepieker! Bel of mail als jij denkt dat ik jou ka helpen!